Fundamentalna różnica na A4 wynika z podziału autostrady na dwa odrębne odcinki, zarządzane przez różnych operatorów i według różnych zasad. Pierwszy z nich to koncesyjny odcinek Katowice-Kraków, którym zarządza firma Stalexport Autostrada Małopolska S. A. Drugi to państwowy odcinek Gliwice-Wrocław, znajdujący się pod zarządem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Te dwa odcinki mają zupełnie inne podejście do kwestii opłat.
Odcinek Katowice Kraków: Tu wciąż spotkasz tradycyjne bramki
Na koncesyjnym odcinku autostrady A4 między Katowicami a Krakowem nadal funkcjonują tradycyjne bramki do poboru opłat. Znajdują się one w dwóch strategicznych punktach: PPO Mysłowice oraz PPO Balice. Co istotne, opłata pobierana jest za przejazd całym 61-kilometrowym odcinkiem właśnie na tych bramkach, niezależnie od tego, na której z nich dokonamy płatności.
- Od 1 kwietnia 2025 roku stawka dla pojazdów kategorii 1 (samochody osobowe) wynosi 16 PLN na każdej bramce, co sumarycznie daje 32 PLN za przejazd całym odcinkiem.
- Motocykle (również kategoria 1) zapłacą 8 PLN na każdej bramce.
- Gotówka: Akceptowane są polskie złotówki (PLN), a także euro (EUR) i dolary amerykańskie (USD). Reszta wydawana jest w PLN.
- Karty płatnicze i flotowe: Można płacić większością kart kredytowych i debetowych, a także kartami flotowymi.
- A4Go: Jest to system elektronicznego poboru opłat Stalexportu, wymagający posiadania specjalnego urządzenia pokładowego.
Videotolling: Jak przejechać przez bramki bez zatrzymywania się?
Videotolling to nowoczesna metoda płatności, która pozwala na szybki przejazd przez punkty poboru opłat bez konieczności zatrzymywania się. System ten działa na zasadzie automatycznego odczytu tablicy rejestracyjnej pojazdu. Po zarejestrowaniu przejazdu, opłata jest automatycznie pobierana z przypisanego konta lub metody płatności. Jest to rozwiązanie niezwykle wygodne i oszczędzające czas, eliminujące potrzebę szukania gotówki czy karty.
Aby skorzystać z videotollingu, wystarczy pobrać i skonfigurować jedną z popularnych aplikacji mobilnych, takich jak Autopay, SkyCash lub mPay. Aplikacje te umożliwiają łatwe powiązanie konta z tablicą rejestracyjną pojazdu, a następnie automatyczne pobieranie opłat podczas przejazdu przez autostradę. Konfiguracja jest zazwyczaj prosta i intuicyjna, co czyni tę metodę dostępną dla każdego kierowcy.
Na bramkach PPO Mysłowice i Balice znajdują się specjalnie oznakowane pasy do videotollingu. Zazwyczaj są one oznaczone zieloną strzałką, symbolem kamery lub logo konkretnej aplikacji obsługującej tę formę płatności. Wybór właściwego pasa jest kluczowy, aby skorzystać z udogodnienia videotollingu i uniknąć konieczności zatrzymania się przy bramce manualnej.
Odcinek Wrocław Gliwice: Era bramek dobiegła końca
Na państwowym odcinku autostrady A4 między Wrocławiem a Gliwicami zaszły znaczące zmiany. W grudniu 2021 roku, w ramach wdrażania systemu e-TOLL, zlikwidowano tu tradycyjne bramki do manualnego poboru opłat. Ta decyzja przyniosła ulgę wielu kierowcom, zwłaszcza tym podróżującym samochodami osobowymi.
Dla kierowców pojazdów lekkich, takich jak samochody osobowe i motocykle, przejazd państwowym odcinkiem A4 Wrocław-Gliwice jest całkowicie bezpłatny. Oznacza to, że nie trzeba martwić się o żadne opłaty ani systemy poboru przy korzystaniu z tej trasy. Jest to znacząca zmiana w porównaniu do odcinka koncesyjnego.
Jednakże, dla pojazdów ciężarowych i autobusów sytuacja wygląda inaczej. Na tym odcinku nadal obowiązują opłaty, które są pobierane za pomocą elektronicznego systemu e-TOLL. System ten działa bez bramek, opierając się na urządzeniach pokładowych lub aplikacjach mobilnych, które rejestrują przejazd i naliczają należność.
Najczęstsze błędy i pułapki: Jak uniknąć problemów z opłatami na A4?
Jeśli przez pomyłkę wjedziesz na niewłaściwą bramkę na odcinku koncesyjnym (np. wybierzesz bramkę manualną zamiast tej przeznaczonej do videotollingu lub odwrotnie), najlepszym rozwiązaniem jest niezwłoczne poinformowanie obsługi punktu poboru opłat. Wyjaśnij sytuację, a pracownik pomoże Ci rozwiązać problem i skieruje na właściwy tor.
Brak wystarczających środków na koncie powiązanym z aplikacją do videotollingu lub problemy z odczytem tablicy rejestracyjnej mogą skutkować koniecznością uiszczenia opłaty w sposób tradycyjny, czyli na bramce manualnej. W skrajnych przypadkach, jeśli płatność nie zostanie uregulowana, możesz otrzymać wezwanie do zapłaty z dodatkowymi opłatami.
Samochody osobowe nie potrzebują aplikacji e-TOLL na autostradzie A4. Na odcinku Wrocław-Gliwice przejazd jest bezpłatny dla pojazdów lekkich, a na odcinku Katowice-Kraków obowiązuje osobny system płatności (videotolling lub manualny), który nie jest powiązany z e-TOLL.Przeczytaj również: A4 Katowice-Wrocław: Czy przejazd jest darmowy? Sprawdź!
Przyszłość opłat na A4: Co nas czeka po wygaśnięciu koncesji w 2027 roku?
Ważna zmiana czeka nas w marcu 2027 roku, kiedy to wygaśnie koncesja firmy Stalexport Autostrada Małopolska na zarządzanie odcinkiem Katowice-Kraków. Po tej dacie zarząd nad tą częścią autostrady przejmie GDDKiA. Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest likwidacja tradycyjnych bramek i włączenie tego odcinka do systemu e-TOLL, podobnie jak ma to miejsce na odcinku Wrocław-Gliwice. Istnieje również możliwość, że odcinek ten stanie się całkowicie bezpłatny, jednak ostateczna decyzja będzie zależeć od rządu.
Dlatego też, w miarę zbliżania się roku 2027, warto śledzić oficjalne komunikaty publikowane przez GDDKiA oraz Ministerstwo Infrastruktury. Pozwoli to być na bieżąco ze wszystkimi zmianami dotyczącymi systemu opłat na autostradzie A4.
